حسن حسن زاده آملى
314
هزار و يك كلمه (فارسى)
نايل شده است ، استعداد و ظرفيت وى براى تحصيل و كسب معارف بالاتر بيشتر مىشود . در دعاى افتتاح كه از حضرت بقيّة اللّه عليه السّلام است آمده است كه : « الذى لا تنقص خزائنه ، و لا تزيده كثرة العطاء إلّا جودا و كرما ؛ إنّه هو العزيز الوهّاب » . در موضوع اين اصل اصيل حضرت وصيّ امام أول امير المؤمنين على عليه السّلام فرموده است : « كل وعاء يضيق بما جعل فيه إلّا وعاء العلم فإنّه يتّسع به » . اين حديث شريف را كه از غرر احاديث است سيد رضى در نهج البلاغه ذكر كرده است ، و ما آن را بتفصيل شرح كردهايم ، و كلمه 110 كتاب هزار و يك كلمه قرار دادهايم ( ط 1 ، ج 1 ، ص 140 ) ؛ و نكته 927 هزار و يك نكته نيز در شرح اين حديث و مطالبى در بيان اين اصل است . و الحمد للّه رب العالمين اصل 33 اصلى ديگر كه از آنچه تقديم داشتهايم حاصل مىشود اين كه علّت قلّت اصحاب كشف و شهود ، و كثرت ارباب نظر و عقول دانسته مىشود ؛ زيرا كه هر چند تحصيل علوم و إعمال عقل نظرى و آگاهى به اصطلاحات و آشنايى به ضوابط و قواعد فنون ، به قول صاحب نفائس الفنون : به هوس راست نيايد به تمنّى نشود * كاندرين راه بسى خون جگر بايد خورد و لكن به سير و سلوك نفسانى افتادن ، و متأدّب به آداب ربّانى شدن ، و در مآل وارث حقيقى پيامبر ختمى مآب گرديدن ، جهاد اكبر است كه جان به لب مىرسد تا جام به لب رسد . سهل مىپنداشتم پيمودن راه وصالت * بس كتلهايى كه در پيش آمد و شد كار مشكل حتى ضرب المثل شده است كه : « ملا شدن چه آسان ، آدم شدن چه مشكل » . خلاصه اين كه قليلى از بندگان مخلص الهى مرزوق به نعمت قرب و